|
Menu główne
 Strona główna HAZ 2011 O nas Pomoce Społeczność Opcje użytkownika Szukaj
|
Artykuły › Metodyka wędrownicza
Metodyka wędrownicza
Proponowana metodyka jest właściwa do pracy z harcerkami i harcerzami w wieku 16-25 lat.
Charakterystyczną formą aktywności wędrowniczek i wędrowników jest służba - realizowana zarówno na zewnątrz, jak i do wewnątrz organizacji. Służba podejmowana jest indywidualnie przez wędrownika, jak i przez zespół.
Zadania podejmowane przez wędrowniczkę i wędrownika mają charakter wyczynu. Daje im to możliwość sięgania po coraz to nowe wyzwania, które zaspokoją potrzebę samorealizacji. W działalności wędrowniczej ważne miejsce zajmują specjalności i specjalizacje pozwalające na rozwijanie indywidualnych zainteresowań.
CELE WYCHOWAWCZE
Wędrowniczka/ Wędrownik - jest wytrwała(y) w realizacji postawionych sobie celów, dokonuje w swoim życiu wyczynów, aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, pełni stałą służbę, odpowiedzialnie kreuje swoją przyszłość, rozwija swoje zdolności osiągając w nich mistrzostwo.
Kompetencje wędrownika /wędrowniczki:
-> w sferze rozwoju społecznego
zbiorowo i indywidualnie, aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, czuje się współodpowiedzialny za rodzinę, społeczeństwo, państwo, dostrzega rozumie problemy życia społecznego, potrafi określić ich przyczyny i przewidzieć skutki, umiejętnie formułuje, uzasadnia i broni własnego stanowiska na forum publicznym, w działaniach harcerskich i społecznych zna, stosuje i przestrzega zasad demokratycznych oraz zasady planowania i organizowania działań, umiejętnie stosuje podstawowe zasady pracy w zespole i prowadzenia negocjacji, umiejętnie porozumiewa się i utrzymuje dobre relacje z innymi ludźmi, potrafi funkcjonować i współpracować w grupie, radzić sobie z presją środowiska, podejmuje racjonalne działania służące poprawie stanu środowiska w skali lokalnej, regionalnej, krajowej i globalnej.
-> w sferze rozwoju intelektualnego
podejmuje odpowiedzialne decyzje dotyczące wyboru drogi życiowej i zawodowej, potrafi myśleć koncepcyjnie i analitycznie, osiąga zaplanowane cele i umiejętnie wprowadza zmiany.
-> w sferze rozwoju emocjonalnego
umiejętnie i świadomie kreuje własną osobowość, panuje nad swoimi uczuciami i emocjami, potrafi je zdefiniować, okazać, wyrazić stosownie do sytuacji.
-> w sferze rozwoju fizycznego
organizuje i aktywnie uczestniczy w indywidualnych i zespołowych formach aktywności sportowej, rekreacyjnej i turystycznej, jest odpowiedzialny za zdrowie własne i innych, potrafi udzielić pierwszej pomocy poszkodowanym w różnych stanach zagrażających życiu i zdrowiu człowieka, umiejętnie korzysta z pomocy medycznej i psychologicznej, radzi sobie w sytuacjach trudnych oraz umiejętnie wspiera innych.
-> w sferze rozwoju duchowego
umiejętnie dokonuje etycznej analizy i oceny działań i decyzji własnych i innych, dokonuje wyborów moralnych i podejmowania decyzji w świetle wartości moralnych i tworzenia hierarchii wartości.
Zadania drużynowego:
-> w sferze rozwoju społecznego
przygotowanie harcerki/ harcerza do udziału w życiu różnych społeczności, kształtowanie postawy zrozumienia i tolerancji wobec odmiennych kultur, obyczajów i przekonań mieszczących się w kanonie wartości cywilizacyjnych, doskonalenie umiejętności oceny stanowisk i działań uczestników życia publicznego z punktu widzenia podstawowych wartości życia społecznego, pogłębienie tożsamości kulturowej i narodowej, rozwijanie cnót społecznych i obywatelskich, patriotyzmu i odpowiedzialności za dobro wspólne, przygotowanie do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, kształtowanie postawy rzetelnej pracy i przedsiębiorczości oraz umiejętności aktywnego poszukiwania pracy i świadomego jej wyboru, kształtowanie umiejętności pracy w zespole i skutecznego komunikowania się, wyposażenie harcerki/harcerza w wiedzę i umiejętności niezbędne do racjonalnych i skutecznych zachowań w przypadku wystąpienia zagrożeń indywidualnych i zbiorowych.
-> w sferze rozwoju intelektualnego
przygotowanie do aktywnego i pełnego uczestnictwa w życiu kulturalnym, rozwijanie wrażliwości estetycznej oraz indywidualnych zdolności artystycznych, kształcenie umiejętności krytycznego myślenia, uczestnictwa w dialogu, w tym prezentacji własnego stanowiska i jego obrony.
-> w sferze rozwoju emocjonalnego
stymulowanie emocjonalnego rozwoju poprzez różnorodne formy aktywności, rozwijanie umiejętności samodzielnego zaspokajania potrzeb materialnych, intelektualnych, emocjonalnych i społecznych.
-> w sferze rozwoju fizycznego
kształtowanie postaw moralnych i społecznych w oparciu o wartości tkwiące wsporcie, rekreacji i turystyce, m.in. wytrwałość, systematyczność, odpowiedzialność, samodyscyplina, równość szans, szacunek dla przeciwnika, "czysta gra", umiejętność właściwego zachowania się w sytuacji zwycięstwa i porażki, kształtowanie motywacji do podejmowania samodzielnych działań na rzecz harmonijnego rozwoju fizycznego, kształtowanie aktywnej i odpowiedzialnej postawy wobec zdrowia własnego i innych ludzi, wdrażanie do aktywnego i bezpiecznego wypoczynku oraz spędzania wolnego czasu, rozbudzanie potrzeby działania na rzecz tworzenia zdrowego środowiska.
-> w sferze rozwoju duchowego
dokonywanie trafnej oceny moralnej podejmowanych działań, przyjmowanie odpowiedzialności za słowa i czyny. Podjęcie przez harcerkę/harcerza samokontroli i dalszej pracy nad sobą.
FUNKCJONOWANIE HARCERSKIEJ METODY WYCHOWAWCZEJ
Prawo i Przyrzeczenie Harcerskie
Prawo Harcerskie to fundament pracy wędrowniczej. Jest ono dla każdego wędrownika drogowskazem w życiowej drodze. Wartości zawarte w tym kanonie przyjmuje on ze świadomością stawianych mu wymagań. Wędrownik stara się dążyć do ideału, świadomie akceptując zasady harcerskiego stylu życia. Dopełnieniem Prawa Harcerskiego jest Kodeks Wędrowniczy, będący opisem odpowiedzialnej, wrażliwej i aktywnej postawy wobec otaczających nas ludzi i świata.
system małych grup
W zależności od liczebności i potrzeb drużyny funkcjonują dwa modele działania małych grup (mogą być stosowane razem):
- System zastępów wędrowniczych. Funkcjonują w nim zastępy 3-5 osobowe grupy przyjaciół na stałe związanych w zastępy i realizujących wspólne projekty dotyczące specjalności, wyczynu, służby itp. Zastępowi są wybierani przez członków zastępu.
- System patroli zadaniowych. Drużyna dzieli się na grupy do wykonania konkretnych zadań na określony czas.
uczenie w działaniu
Wszystkie umiejętności zdobywane przez wędrowników powinny być wykorzystywane w konkretnym działaniu - w dużej części o charakterze wyczynu i służby. Zachętą do działania jest wędrownicza dewiza: "Wyjdź w świat, zobacz, pomyśl - pomóż, czyli działaj".
stale doskonalony i pobudzający do rozwoju program
Program powstaje w zespołach wędrowniczych jako wypadkowa potrzeb ich członków oraz potrzeb społeczności, w których zespoły te funkcjonują. Programy działania drużyn wędrowniczych wzmacniane są propozycjami płynącymi z innych zespołów harcerskich, z komend hufców i chorągwi, Głównej Kwatery ZHP oraz innych instytucji i organizacji. Zadania podejmowane przez drużynę i wędrowników powinny być ambitne - na miarę wyczynu.
Program realizowany przez drużyny oparty jest na specjalnościach i na specjalizacjach wynikających z indywidualnych ścieżek rozwoju wędrowników. Każdy wędrownik powinien dążyć do mistrzostwa w wybranej dziedzinie aktywności.
STOSOWANE INSTRUMENTY METODYCZNE
próba harcerki/harcerza (próba ZHP)
Każdy niezależnie od momentu wstąpienia do organizacji' zaczyna swą przygodę harcerską od próby harcerki/harcerza. Jej zakończenie wiąże się z dopuszczeniem do Przyrzeczenia Harcerskiego i pozwala na otwarcie próby na stopień harcerski właściwy dla wieku harcerki/harcerza. Próba harcerki/harcerza trwa do 6 miesięcy. stopnie harcerskie
W metodyce wędrowniczej dla zapewnienia możliwości pełnego rozwoju i kształtowania pozytywnych postaw wykorzystywane powinny być przede wszystkim stopnie:
Stopień V - działam
Stopień VI - decyduje
sprawności uprawnienia, odznaki itp.
Dopełniający się system uprawnień, odznak i sprawności mistrzowskich służy potwierdzaniu osiągnięcia przez wędrownika mistrzostwa w wybranych dziedzinach aktywności. Wszystkie te umiejętności w miarę możliwości powinny być potwierdzone zaświadczeniami czytelnymi na zewnątrz organizacji. znaki służb.
Funkcjonujących w ZHP dziesięć znaków służb przygotowuje do świadomego podjęcia stałej służby i uczy pracy w zespole. Poprzez zdobywanie znaków służb wędrownik poznaje obszary aktywności, na których ma możliwość pełnić służbę na rzecz organizacji i społeczeństwa.
-> znak służby dziecku
-> znak służby kulturze
-> znak służby gospodarce
-> znak służby nauce
-> znak służby pamięci
-> znak służby przyjaźni
-> znak służby przyrodzie
-> znak służby turystyce
-> znak służby zdrowiu
-> znak służby wspólnocie lokalnej
stopnie instruktorskie
Część wędrowników decyduje się na pełnienie stałej służby w ZHP i wstępuje na drogę instruktorską. Dla tych wędrowników stopnie instruktorskie, a w szczególności próba przewodnikowska, jest bardzo ważnym bodźcem pobudzającym do doskonalenia się. Stopień przewodnika jest równocześnie sposobem na kształtowanie umiejętności przywódczych.
DZIAŁANIE DRUŻYNY
zorganizowanie do działania
Drużyna wędrownicza liczy sobie zwykle od 12 do 24 członków. Funkcjonuje w niej system małych grup w postaci patroli i zastępów wędrowniczych. Zasady działania drużyny reguluje Konstytucja Drużyny.
Każdy członek drużyny wędrowniczej odpowiada za pewien obszar działalności drużyny (powierzane są im funkcje i zadania dostosowane do ich możliwości i umiejętności). Ze swych działań rozliczają się przed Radą Drużyny.
Drużynowy to koordynator działań wszystkich członków drużyny. Motywuje ich do działania, wspiera ich w samorozwoju. rola grupy rówieśniczej
Drużyna wędrownicza to przede wszystkim grupa ludzi, których łączy jedna idea. Brak w niej wyraźnego podziału na kadrę i uczestników - wszyscy odnoszą się do siebie na zasadach partnerskich.
Drużyna jest również elitarna. Wędrownikiem może zostać każdy, ale musi zaakceptować stawiane mu przez organizację wymagania. Świadome przyjęcie dla siebie harcerskiego stylu życia stanowi o elitarności drużyny wędrowniczej.
Drużyna wędrownicza jest solidarna - cechuje ją umiejętność wspólnego radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Wynika to z faktu, iż przyjaciele zawsze mogą na siebie liczyć zgodnie z ideą braterstwa.
Wędrowniczki i wędrownicy tworzą w ramach organizacji wyróżniającą się grupę wiekową o dużym poczuciu tożsamości. Wiążąca dla tej grupy wiekowej jest idea wędrownictwa zawarta w kodeksie wędrowniczym oraz dewizie wędrowniczej i opisana poprzez symbol jakim jest "wędrownicza watra".
Funkcjonowanie wszystkich tych elementów wzmacnia poczucie tożsamości i wskazuje jakie wartości są najważniejsze dla wędrowników. Dzięki temu mają oni poczucie więzi z innymi wędrownikami i z całą organizacją. Związek jasno wskazuje czego od nich oczekuje, traktuje wędrowników jak partnerów, jak dorosłe osoby.
zbiórka zastępu
Zastępy wędrownicze i patrole zadaniowe nie spotykają się na sformalizowanych zbiórkach, ich spotkania służą realizacji konkretnych zadań.
zbiórka drużyny
Zbiórki drużyny przeprowadzane są przez wszystkich członków drużyny. Odbywają się regularnie, nie rzadziej niż raz w miesiącu. Istotą zbiórki wędrowniczej jest tworzenie wspólnoty i dyskusja dotycząca budowania systemu wartości, rozwoju intelektualnego.
formy pracy
Charakterystyczne są formy pracy, które stwarzają możliwość osiągania mistrzostwa w wybranych dziedzinach, odnalezienia swojego miejsca w społeczeństwie i ugruntowania własnych przekonań, poglądów, systemu wartości.
Letnie formy działalności to:
Obóz samodzielny - realizowany własnymi siłami. Cała drużyna w aktywny sposób powinna go organizować - dzieląc się zadaniami i pełniąc na obozie różne funkcje. Program obozu powinien być ambitny, "wyczynowy", nie powielający schematów, stwarzający szansę sprawdzenia własnych możliwości.
Obóz wędrowny - najbardziej charakterystyczna forma dla obozu wędrowników. Daje możliwość dokonania wyczynu, rozwoju fizycznego, poznania nowych ludzi, kultur. Jest sprawdzianem dla całego zespołu.
Obóz specjalnościowy - możliwość poznania nowych dziedzin aktywności i zdobycia uprawnień. Realizowany przez całą drużynę lub przez poszczególnych wędrowników biorących udział w kursach wspierających ich drogę do mistrzostwa.
Obóz zagraniczny - możliwość poznania świata, nowych ludzi i nowych kultur. Stwarza warunki do sprawdzenia się w niecodziennych sytuacjach, praktycznego stosowania obcego języka oraz zdobytych wiadomości z zakresu historii, geografii.
DEMOKRACJA W DRUŻYNIE
Drużynowy jest pierwszym wśród równych. Zasadą jest wybór drużynowego przez drużynę. Pozycja drużynowego wypracowana jest poprzez jego autorytet jako lidera grupy oraz zaufanie jakim został obdarzony przez członków drużyny. Formalnie jego miejsce w zespole określa Konstytucja Drużyny.
W konstytucji drużyna reguluje zasady swojej pracy: sposób powoływania drużynowego, zasady powoływania i skład Rady Drużyny oraz podział kompetencji pomiędzy Radą Drużyny i drużynowym. Konstytucja jest zatwierdzana przez całą drużynę. W drużynie wędrowniczej działają różne organy demokracji: zbiórka konstytucyjna, Rada Drużyny, kapituła stopni.
Władze hufca szanują samorządność drużyn wędrowniczych. Dopuszczają wędrowników do współdecydowania o najważniejszych sprawach hufca (udział w zjazdach hufca w charakterze obserwatorów, konsultowanie decyzji dotyczących wędrowników itp.).Uczestnictwo w podejmowaniu decyzji powoduje lepsze zrozumienie problemów własnego hufca. Owocem takiego uczestnictwa jest poczucie współodpowiedzialności za własną organizację i większe zaangażowanie w jej działania. Wzmacnia też procesy pozyskiwania kadry wśród wędrowników na potrzeby innych grup metodycznych.
ŚRODOWISKO DZIAŁANIA
Drużyna wędrownicza aktywnie działa na forum hufca. Przejawia się to w organizacji przedsięwzięć i aktywnym udziale w życiu hufca. Wędrownicy podejmują również indywidualne zadania na rzecz wspólnoty hufcowej. Część z nich wchodzi na drogę instruktorską podejmując funkcje przybocznych
i drużynowych w drużynach i gromadach.
Drużyna wędrownicza jest aktywna w środowisku lokalnym. Jest identyfikowana na terenie swego działania (szkoła, osiedle, miasteczko). Aktywnie włącza się w przedsięwzięcia realizowane przez samorządy i samodzielnie organizuje przedsięwzięcia dla szkoły czy środowiska lokalnego. Wzbogaca życie środowiska o własne inicjatywy.
Wędrownicy przyjmują aktywną postawę w swoim środowisku szkolnym. Angażują się w życie wspólnoty uczniowskiej (klasy, samorząd uczniowski, koła naukowe itp.).
Pozostają również aktywni w innych organizacjach społecznych, grupach nieformalnych. Stanowią najbardziej aktywne jednostki w swoich środowiskach.
dnia 04-02-2007 o godz. 22:51:43 (1294 wyświetleń)
|
Powiązane tematy
|
Pokrewne linki
 Więcej na temat Pomoce
Najczęściej czytany artykuł Pomoce:
Gry i zabawy
Oceny artykułu
Wynik głosowania: 4.75
Głosów: 4
Opcje
|
1 %
Nasz szczep
